“This is the Kenya we want”

Zaterdagavond, downtown Nairobi, kwart over zeven, het is bijna donker. We zitten in de bus (Citi Hoppa) richting Jamhuri te wachten op vertrek. En dat gaat niet volgens een dienstregeling, de rit start pas als alle plaatsen bezet zijn.

Terwijl de bus langzaam volstroomt, begint een van de passagiers ergens achterin de bus rare geluiden te maken en met haar hoofd te draaien. Iedereen kijkt om. Nog voor de dame begint te stuiptrekken, roepen verschillende mensen: “Ze heeft een epileptische aanval!” Onmiddellijk staan ze op om eerste hulp te verlenen. En ze weten precies wat ze moeten doen. De dame wordt plat op de achterbank neergelegd, een pen tussen haar kaken moet voorkomen dat ze in haar tong stikt.

Haar bril wordt bij mijn lief in bewaring gegeven. Ondertussen heeft een andere passagier haar mobiele telefoon gevonden, zoekt in het adresboek en belt met haar moeder. “Wat doen jullie normaal gesproken in deze situatie?” Dat lijkt de enige logische vraag, in een land waar je niet zomaar 112 kunt bellen in een medische noodsituatie. Ambulances zijn er wel, maar bedienen slechts patiënten die bij hen (betaald) geregistreerd zijn. En zo’n lidmaatschap is voor de gemiddelde Kenyaan niet weggelegd.

Langzaam komt de dame weer bij haar positieven. De bus is inmiddels vol, op de plaatsen op de achterbank na. En hoewel iedere zitplaats een belangrijke inkomstenbron is, besluiten chauffeur en conducteur toch te vertekken. Niet in de kamikaze-rijstijl die de bussen en matatu’s gewoonlijk hanteren. De conducteur maant de chauffeur juist pole pole (rustig) te rijden. En dat is opmerkelijk, want alle ritten worden meestal in grote haast afgelegd, zodat er op een dag maximaal kan worden verdiend, door zoveel mogelijk ritten af te raffelen - het Kenyaanse ‘openbaar’ vervoer is geheel in particuliere handen.

Het gangbare beeld over Afrika is dat afwijkend gedrag wordt gezien als krankzinnigheid van behekste personen, die zo ver mogelijk moeten worden wegggestopt. Zelfs als deze zogenaamde krankzinnigheid een medische oorzaak heeft, zoals bij epilepsie. Maar niet in deze Afrikaanse bus. Iedereen weet precies wat er aan de hand is en wat te doen. De gemeenschapszin is groot, passagiers en crew werken eendrachtig samen om deze dame veilig thuis te krijgen. Nairobi is gelukkig toch niet zo’n harde rotstad.