“Which tribe are you?”

“Hello Monique, which tribe are you?” Tijdens eerdere bezoeken aan Kenya een begroeting met een knipoog. Want dat ik een mzungu (blanke) ben, dat is overduidelijk.
Zoals veel Afrikanen kennen Kenyanen uitgebreide begroetingsrituelen. Als ze het niet uit iemands naam kunnen opmaken, volgt al snel de tribal question – van welke stam ben jij er eentje? Een onschuldige vraag, bedoeld om de gesprekspartner te kunnen plaatsen. Nu een vraag met een wrange bijsmaak. Want de tribal question is geen vraag meer, maar een serieuze kwestie.

Ongata Rongai is een plaats zo’n twintig kilometer ten zuiden van Nairobi. Kenyanen uit alle delen van het land wonen hier gebroederlijk samen. Wie niet in de hoofdstad kan of wil wonen, maar zich iets meer kan permitteren dan een onderkomen in een slum als Kibera, trekt naar een plaats als Rongai. Met inwoners afkomstig uit alle 42 stammen een voorbeeld van een succesvolle smeltkroes. Niet zonder burenruzies of andere opstootjes, maar nooit met een raciale ondertoon. Al kon je in de kroeg wel opmerkingen opvangen als “I do not like the Kikuyu.”
Maar: ‘de Nederlander’ houdt ook niet van ‘de Duitser’.

Grote onlusten bleven de afgelopen weken uit. Want zo gaat dat in een smeltkroes, daar leef je gebroederlijk naast elkaar. Ongata Rongai bleek een relatief veilige plek. En werd een toevluchtsoord voor veel landgenoten. Vanuit Kibera, maar ook vanuit plaatsen in de Rift Vallei, trokken vluchtelingen en ontheemden naar Rongai.

En opeens is het gedaan met de rust. Plotseling is Ongata Rongai overspoeld door politie. Bewoners mogen hun huis niet uit. De spanning is te snijden.
En zo komt het geweld en het gevoel van onveiligheid akelig dichtbij. Want mijn lief woont in Rongai. Hij huurt een kleine woning aan een erf dat symbool staat voor de smeltkroes die Rongai vormt: meerdere gezinnen bevolken het erf, afkomstig van verschillende stammen, ook Kikuyu.
Noodgedwongen moet mijn lief binnen blijven, omsingeld door agenten die aangeven zonder aarzeling met scherp te zullen schieten. Of er een werkelijke geweldsdreiging is, of dat ze puur ter bescherming tot op de drempel komen, is niet duidelijk. Wat de politie vooral doet, is angst en verwarring zaaien. Wat volgt is een doorwaakte nacht. En voor het eerst sms’t mijn lief: “The issue is going into tribal.”